Home  >   Usługi  >   Audyt energetyczny



Audyt energetyczny przedsiębiorstwa

CO TO JEST AUDYT ENERGETYCZNY?

Według definicji zawartej w normie PN-EN 16247 audyt energetyczny to regularna kontrola i analiza wykorzystania i zużycia energii przez obiekt, budynek, system lub organizację, która ma na celu identyfikację przepływów energii wraz z określeniem możliwości poprawy efektywności energetycznej. Niezbędnym elementem służącym do pełnej poprawy efektywności energetycznej są audyty energetyczne przedsiębiorstwa odejmujące przegląd całej gospodarki energetycznej firmy , w tym badania, analizy i oceny, diagnoza stanu użytkowania energii, wskazanie środków poprawy efektywności jej wykorzystania, a także wskazania dotyczące przygotowania i wdrożenia systemu zarządzania energią. Opracowaniem zawierającym podsumowującą ocenę i proponowane działania usprawniające jest raport z audytu.  

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa o efektywności energetycznej z dnia 20 maja 2016 roku nakłada obowiązek wykonywania okresowego audytu energetycznego w dużych przedsiębiorstwach działających na terenie Polski. Obowiązek ten wynika z zapisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE. Ustawa nie określa dokładnie formy i treści audytu przedsiębiorstwa, natomiast podaje dokument, który zawiera ogólne zasady przeprowadzania audytu energetycznego. Dokumentem tym jest norma PN-EN 16247. Opublikowana w 2015 r. norma PN-EN 16247 wprowadza ogólne zasady opracowania audytów energetycznych, które mają powszechne zastosowanie do wszystkich audytów niezależnie od celu ich opracowania.

KTO MA OBOWIĄZEK?

Duże przedsiębiorstwa mają obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego. Mianem dużego przedsiębiorstwa określa się firmę:
- w której zatrudnienie wynosi 250 lub więcej osób
- którego suma bilansowa jest równa lub wyższa od 43 mln € (175,827 ml zł jeśli rokiem obrotowym będzie rok 2015) lub roczny obrót jest równy lub wyższy od 50 mln € (204,45 mln zł jeśli rokiem obrotowym będzie rok 2015).
Zgodnie z art. 36 Ustawy o efektywności energetycznej z dnia 20 maja 2016 roku z tego obowiązku zwolnione są przedsiębiorstwa posiadające wdrożony i certyfikowany system zarządzania energią (ISO 50001) określony we właściwych normach lub system zarządzania środowiskowego (ISO 14001), jeżeli w ramach tych systemów przeprowadzono audyt energetyczny.

CEL

W art. 37 ust. 1 Ustawy o efektywności energetycznej z dnia 20 maja 2016 roku wskazano, że audyty energetyczne przedsiębiorstwa są procedurą mającą na celu przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń dotyczących proponowanych przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej oraz dostarczenie informacji o potencjalnych oszczędnościach energii. Zgodnie z normą PN-EN 16247 celem audytu może być np. ogólna ocena stanu zużycia energii, poszukiwanie możliwości obniżenia zużycia energii, zmiany w systemie eksploatacji, przygotowanie systemu zarządzania energią, ocena celowości zmiany systemu zaopatrzenia w energię, a jego przedmiotem może być budynek, instalacja, system techniczny, proces produkcyjny lub gospodarka energetyczna przedsiębiorstwa.

CO ZAWIERA?

Audyty energetyczne przedsiębiorstwa powinny obejmować wszystkie aspekty użytkowania energii:
1. Wymagania ogólne;
2. Budynki;
3. Procesy;
4. Transport;
5. Kompetencje auditorów energetycznych.

Audyt energetyczny przedsiębiorstwa powinien obejmować wszystkie aspekty użytkowania energii:
1. zaopatrzenie w energię, tj. źródła i sieci, nośniki, źródła odnawialne;
2. zastosowanie energii w obiektach i systemach technicznych, ich poprawę lub wymianę;
3. eksploatację, tj. monitoring, przeglądy, konserwację, organizację obsługi; taryfy i umowy z dostawcami, zachowanie użytkowników, ich instruowanie i szkolenie;
Elementy, które musi zawierać audyt energetyczny przedsiębiorstwa:
1. Ocena stanu technicznego oraz analiza zużycia energii przez obiekt (urządzenie, instalację)
2. Ocena efektów uzyskanych w wyniku realizacji przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej
3. W przypadku sporządzenia audytu przed zrealizowaniem przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej, audyt musi dodatkowo zawierać opis potencjalnych rodzajów i wersji realizacji przedsięwzięcia wraz z oceną jego opłacalności ekonomicznej i możliwej do uzyskania oszczędności energii.
Ostatecznym efektem audytu efektywności energetycznej jest określenie średniej rocznej oszczędności energii pierwotnej w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Na podstawie tej wartości oraz deklarowanego przez odbiorcę energii czasu uzyskiwania oszczędności wypełnia się deklarację przetargową i przystępuje do przetargu na wybór przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej.
Wprowadzono również obowiązek przechowywania do celów kontrolnych danych dotyczących audytu energetycznego przedsiębiorstwa przez 5 lat (art. 37 ust. 3).

ZASADY PRZEPROWADZANIA AUDYTU

Zasady przeprowadzenia audytów energetycznych przedsiębiorstw określają art. 36 i 37 Ustawy o efektywności energetycznej z dnia 20 maja2016 roku.
W Ustawie w art. 36 ust. 3 sprecyzowano, że audyt jest przeprowadzany przez:
1. podmiot niezależny od audytowanego przedsiębiorcy, posiadający wiedzę oraz doświadczenie zawodowe w przeprowadzaniu audytu tego rodzaju lub;
2. eksperta audytowanego przedsiębiorcy, jeżeli nie jest on bezpośrednio zaangażowany w audytowaną działalność tego przedsiębiorcy.

PRZYKŁADOWA PROCEDURA AUDYTU ENERGETYCZNEGO

Norma PN-EN 16247 bardzo precyzyjnie i szczegółowo opisuje wszystkie czynności, które należy wykonać w ramach audytu. Bardzo duże znaczenie przywiązuje się w niej do współpracy ze zleceniodawcą i jego pracownikami, ustalając i szczegółowo opisując: wizytę wstępną, spotkanie rozpoczynające i spotkanie końcowe.
Wizyta wstępna    Audytor uzgadnia ze zleceniodawcą podstawowe warunki przeprowadzenia audytu, określa jego cel oraz czas realizacji, informuje o możliwych ograniczeniach wpływających na zakres lub procedurę wykonania audytu, wskazuje możliwości poprawy efektywności energetycznej.
Spotkanie rozpoczynające    Audytor uzgadnia ze zleceniodawcą harmonogram prac oraz otrzymuje kontakt do osoby współpracującej z nim podczas wykonywania audytu.
Ponadto zleceniodawca zobowiązuje się do przekazania niezbędnych danych do przeprowadzenia audytu oraz informuje o audycie pracowników, których on dotyczy.
Zbieranie danych    Audytor wraz z osobą współpracującą gromadzi dane takie jak:
wykaz systemów, procesów i wyposażenia zużywających energię; szczegółowe charakterystyki obiektu audytowanego; zużycie energii; projekty oraz dokumenty dotyczące utrzymania i eksploatacji; aktualne i planowane taryfy i ceny; stan systemu zarządzania energią (gospodarki energetycznej).
Praca w terenie    Audytor prowadzi własne badania i obserwacje, kontroluje obiekty przewidziane do audytu, stara się ocenić rzeczywiste  wykorzystanie energii w obiekcie oraz zbadać działania mające wpływ na zużycie i efektywność energetyczną.
Analiza    Audytor analizuje faktyczny stan zużycia energii oraz określa możliwe środki poprawy efektywności energetycznej a podstawie zebranych danych oraz własnych badań.
Raport    Raport – to dokument końcowy przeznaczony dla zleceniodawcy, zawierający syntetyczną ocenę, wnioski i zalecenia.
Spotkanie końcowe    Audytor przekazuje zleceniodawcy raport z audytu, omawia zawarte w nim zalecenia i udziela niezbędnych wyjaśnień.

Wizyta wstępna

Audytor uzgadnia ze zleceniodawcą podstawowe warunki przeprowadzenia audytu, określa jego cel oraz czas realizacji, informuje o możliwych ograniczeniach wpływających na zakres lub procedurę wykonania audytu, wskazuje możliwości poprawy efektywności energetycznej.

Spotkanie rozpoczynające

Audytor uzgadnia ze zleceniodawcą harmonogram prac oraz otrzymuje kontakt do osoby współpracującej z nim podczas wykonywania audytu.

Ponadto zleceniodawca zobowiązuje się do przekazania niezbędnych danych do przeprowadzenia audytu oraz informuje o audycie pracowników, których on dotyczy.

Zbieranie danych

Audytor wraz z osobą współpracującą gromadzi dane takie jak:

wykaz systemów, procesów i wyposażenia zużywających energię; szczegółowe charakterystyki obiektu audytowanego; zużycie energii; projekty oraz dokumenty dotyczące utrzymania i eksploatacji; aktualne i planowane taryfy i ceny; stan systemu zarządzania energią (gospodarki energetycznej).

Praca w terenie

Audytor prowadzi własne badania i obserwacje, kontroluje obiekty przewidziane do audytu, stara się ocenić rzeczywiste  wykorzystanie energii w obiekcie oraz zbadać działania mające wpływ na zużycie i efektywność energetyczną.

Analiza

Audytor analizuje faktyczny stan zużycia energii oraz określa możliwe środki poprawy efektywności energetycznej a podstawie zebranych danych oraz własnych badań.

Raport

Raport – to dokument końcowy przeznaczony dla zleceniodawcy, zawierający syntetyczną ocenę, wnioski i zalecenia.

Spotkanie końcowe

Audytor przekazuje zleceniodawcy raport z audytu, omawia zawarte w nim zalecenia i udziela niezbędnych wyjaśnień.

Zgodnie z zapisami Ustawy o efektywności energetycznej z 20 maja 2016 roku proponowany audyt oparty na normie PN-EN 16247 spełnia wymogi obowiązkowego audytu dla dużych przedsiębiorstw. Obejmuje wymagania dla wszystkich audytów energetycznych.  Zalecenie stosowania tej normy zawiera Dyrektywa 2012/27/UE z 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej.

NIEJASNOŚCI I WŁAŚCIWA INTERPRETACJA PRZEPISÓW

Choć ustawa nie podaje wprost objaśnienia hasła „duże przedsiębiorstwa”, wymaga, aby wszystkie przedsiębiorstwa nienależące do grupy małych i średnich firm wykonały audyt energetyczny. Należy zatem przyjąć (bazując na objaśnieniu hasła małych i średnich przedsiębiorstw ze źródła wskazanego w artykule drugim dyrektywy), że ów wymóg dotyczy wszystkich firm, które posiadają przynajmniej 250 osób zatrudnionych oraz rocznie uzyskują obroty wynoszące od 50 milionów euro (lub ich sumaryczny bilans osiąga co najmniej 43 miliony euro).

Jak przełożyło się to na ostateczny kształt kryteriów określających firmy, których dotyczy wymóg przeprowadzenia audytu energetycznego?

Wymagalność przepisów prezentuje się różnie w zależności od danego kraju członkowskiego Unii Europejskiej. W przypadku Niemców, Czech, Włoch, Irlandii, Danii, Szwecji, a także Polski przyjęto, że obowiązek dotyczy firm, które muszą spełniać wymóg odnoszący się do liczebności personelu oraz przynajmniej jeden z wymogów pieniężnych.

Odmiennie do tej kwestii podeszli Brytyjczycy, Słoweńcy, Austriacy, Portugalczycy oraz Finowie, w których przypadku audyt energetyczny musi zostać wykonany dla każdego przedsiębiorstwa zatrudniającego przynajmniej 250 osób. Jeśli natomiast konieczność kontroli wynika z progów finansowych, dzieje się tak wyłącznie w przypadku, w którym dana firma przekracza oba wskazane wcześniej limity.

Ostatnią z metod interpretacji przepisów jest model przyjęty przez Francję, nakładający obowiązek audytu na każde przedsiębiorstwo, które przekroczy chociaż jedno z omawianych kryteriów.

Jak widać, przepisy przyjęte przez poszczególne kraje Unii Europejskiej zasadniczo się od siebie różnią, a kształt ustawy pozostawia pole do różnych sposobów jej interpretacji. Informacje dotyczące tego, co to jest audyt energetyczny są dość klarowne, jednak ze względu na duże skomplikowanie w określeniu grupy podmiotów obowiązanych do jego przeprowadzenia, zalecamy Państwu kontakt w przypadku jakichkolwiek wątpliwości.

KORZYŚCI WYNIKAJĄCE Z PRZEPROWADZENIA AUDYTU ENERGETYCZNEGO

Zapisy ustawy powołanej do życia 20.05.2016, oprócz wyjaśnienia, co to jest audyt energetyczny oraz wskazania grupy podmiotów obowiązanych, określają, że audyt energetyczny musi zostać przeprowadzony w każdej firmie, kwalifikującej się pod wyszczególnione wcześniej kryteria, do końca września 2017 roku. Kara przewidziana za brak terminowego wywiązania się z obowiązku wynosi nawet do 5 procent rocznych wpływów przedsiębiorstwa. Już sam ten fakt stanowi dostatecznie dobry powód dla zastosowania się do nowych przepisów, jednak warto mieć na uwadze, iż proces ten nie jest wyłącznie suchym wymogiem prawnym.

Profesjonalnie przeprowadzony audyt jest w stanie przynieść firmie szereg realnych korzyści i zapewnić dużą oszczędność, a co za tym idzie - zwrócić z nawiązką środki zainwestowane w jego dokonanie. Najważniejsze zalety to:

• Istotne ograniczenie kosztów wielu przyszłych inwestycji oraz dodatkowe środki finansowe uzyskane dzięki ograniczeniu i zoptymalizowaniu zużycia energii w przedsiębiorstwie. Korzyść ta możliwa jest do osiągnięcia poprzez dokonanie skrupulatnej analizy wszystkich ścieżek, którymi energia rozprowadzana jest po danej strukturze, a następnie poprzez dobranie odpowiednio przemyślanych rozwiązań, wpływających na polepszenie wydajności sieci energetycznej. Efektywne wdrożenie tego typu procesu umożliwia średnią oszczędność wykorzystywanej energii na poziomie ponad 20%.

• Uniknięcie sankcji finansowych w związku z niewywiązaniem się obowiązków prawnych przez dane przedsiębiorstwo.

• Możliwość otrzymania od Banku Gospodarstwa Krajowego dofinansowania termomodernizacyjnego. Premię tą wypłaca Fundusz Termomodernizacji i Remontów, a jej wysokość wynosi do 20% wartości pożyczki pozyskanej na potrzeby przeprowadzenia termomodernizacji danego obiektu. Dodatkowo audyt energetyczny stanowi dla banków potwierdzenie efektywności danego przedsiębiorstwa, a co za tym idzie ułatwia pozyskanie kredytu także na realizację innych celów.

• Wprowadzenie wśród personelu firmy właściwych wzorców pracy, odruchów oraz zmiana ich przyzwyczajeń, tak aby maksymalnie zwiększyć wydajność oraz oszczędność energetyczną w przedsiębiorstwie.

• Przystosowanie nieruchomości należących do przedsiębiorstwa także w zakresie bieżących wytycznych odnoszących się do ochrony środowiska. Odpowiednio zmniejszenie złego wpływu wywieranego przez firmę na ekosystem daje możliwość wszczęcia procesu ubiegania się o dofinansowanie ze strony funduszów działających na rzecz środowiska naturalnego.

Jak widać, oprócz wiedzy na temat tego, co to jest audyt energetyczny i kto ma obowiązek go przeprowadzić, warto również mieć na uwadze idące z nim w parze korzyści.

Europejskie Centrum Jakości i Promocji jest firmą, której profesjonalizm, doświadczenie i rzetelna wiedza w dziedzinie audytów energetycznych gwarantują nie tylko dostosowanie Państwa przedsiębiorstwa do aktualnych przepisów prawnych, ale także zmaksymalizowanie wszystkich wcześniej wymienionych korzyści, związanych z jego wydajnością energetyczną. Zapraszamy Państwa do kontaktu, celem umówienia spotkania i osobistego sprawdzenia naszych kwalifikacji.